Kloppen de uitvaartkosten die je overal leest? Wat het Nibud-onderzoek ons leert

Hoeveel kost een uitvaart? Typ die vraag in Google en je krijgt binnen een seconde een bedrag terug. Vaak 7.500 euro, soms 10.000, soms een bandbreedte van 9.500 tot 11.500. Wat je er niet bij krijgt, is waar dat cijfer vandaan komt. En dat blijkt te kloppen: het meest geciteerde bedrag over Nederlandse uitvaartkosten stamt uit een onderzoek dat werd betaald door een uitvaartverzekeraar, en dat inmiddels van internet is gehaald. Toch staat het er nog steeds. Ook op sites die zeggen onafhankelijk te zijn.

Waar komt het bedrag van 7.500 euro vandaan?

In 2017 publiceerde het Nibud het rapport Kennis en bewustzijn van uitvaartkosten. De conclusie was dat Nederlanders de kosten van een uitvaart stelselmatig te laag inschatten, en in het bijbehorende persbericht stond 7.500 euro als gemiddelde uitvaartprijs.

Twee dingen aan dat rapport verdienen aandacht. Ten eerste werd het financieel mogelijk gemaakt door Yarden, destijds een grote uitvaartverzekeraar en uitvaartverzorger, tegenwoordig opgegaan in DELA. Dat staat in het rapport zelf vermeld. Het Nibud liet aan Follow the Money weten dat financiers van hun onderzoek geen invloed hebben op de inhoud (bron: FTM, 3 juli 2026, achter betaalmuur).

Ten tweede werd het bedrag van 7.500 euro in het persbericht toegeschreven aan het CBS. Dat klopt niet. Het CBS publiceert geen uitvaartprijzen, alleen prijsindexcijfers per branche. Dat bevestigde het statistiekbureau tegenover Follow the Money, en het Nibud erkent inmiddels dat die bronvermelding onterecht was.

Wat het rapport wél deed, was iets anders dan de kosten van een uitvaart in kaart brengen. Het was een enquête onder bijna duizend Nederlanders over hun kennis van uitvaartkosten en uitvaartverzekeringen. Het prijskaartje was context, geen onderzoeksresultaat.

Wat onthulde Follow the Money?

Op 3 juli 2026 publiceerde Follow the Money een reconstructie van journalist Marieke Henselmans over de herkomst van dat bedrag. De belangrijkste bevinding: er is nooit onafhankelijk onderzoek gedaan naar Nederlandse uitvaartprijzen. Kom je niet langs de betaalmuur, dan vatte Uitvaart.nl de zaak dezelfde dag samen in een vrij toegankelijk nieuwsbericht.

Het spoor loopt volgens FTM als volgt. Het Nibud baseerde zich naar eigen zeggen op wat er al online stond, waaronder een artikel van de Consumentenbond uit 2016. Dat artikel ging niet over uitvaartkosten, maar over het rendement van uitvaartspaarverzekeringen. In een kader stond een bedrag van 7.500 euro genoemd voor een doorsnee begrafenis. Een van de auteurs van dat artikel herinnert zich dat de verzekeraars wier producten werden vergeleken zelf met dat bedrag kwamen.

Van een schatting door verzekeraars, naar een kader in een artikel over polissen, naar een persbericht van een instituut dat als onafhankelijk geldt. Onderweg werd "een doorsnee begrafenis" bovendien "een gemiddelde uitvaart", terwijl een begrafenis bijna altijd duurder is dan een crematie en veel minder vaak wordt gekozen.

Na vragen van Follow the Money heeft het Nibud het rapport op 26 mei 2026 offline gehaald. Een woordvoerder gaf als reden dat het bedrag nog steeds werd aangehaald en voor verwarring zorgde.

Wat kost een uitvaart dan werkelijk in 2026?

Eerlijk antwoord: dat weet niemand precies, want het onafhankelijke prijsonderzoek dat je daarvoor nodig hebt bestaat niet. Wat je wél kunt doen, is kijken wat partijen zeggen die veel uitvaarten verzorgen, en daarbij noteren waar hun cijfers op gebaseerd zijn.

DELA komt op zijn eigen kostenpagina uit op gemiddeld 9.500 euro: ongeveer 8.500 euro voor een crematie en 10.500 euro voor een begrafenis (dela.nl, geraadpleegd 29 juli 2026). Die bedragen zijn opgebouwd uit de eigen tarievenlijst van DELA en volledig gespecificeerd. In de crematiebegroting van 8.500 euro zit onder meer een afscheidsbijeenkomst van zestig minuten voor 1.950 euro, vijf dagen opbaren voor 650 euro en catering voor vijftig personen. Het is dus geen marktgemiddelde, maar de prijs van een omschreven pakket.

Monuta houdt op zijn kostenpagina een bandbreedte aan van 7.000 tot 11.500 euro voor een uitvaart die helemaal naar eigen wens is vormgegeven (monuta.nl, geraadpleegd 29 juli 2026). Aan de onderkant biedt Monuta een bescheiden uitvaart met plechtigheid vanaf 4.860 euro, een begrafenis zonder plechtigheid vanaf 3.450 euro en een crematie zonder afscheidsdienst vanaf 2.250 euro.

De Consumentenbond publiceert wel een kostenoverzicht per onderdeel (bijgewerkt 24 juni 2026), maar vermeldt daarbij zelf dat de bedragen komen uit eerder eigen onderzoek, uit Uitvaart.nl en uit het jaarlijkse onderzoek van Monuta naar graf- en crematiekosten. Ook de consumentenorganisatie leunt dus deels op cijfers van een verzekeraar.

Daartegenover staan de zelfstandige uitvaartondernemers die Follow the Money sprak. Zij noemen voor een gemiddelde crematie met dienst bedragen tussen de 6.000 en 7.000 euro, en wijzen op de opkomst van budgetuitvaarten en de toegenomen concurrentie van eenmanszaken, die de prijzen eerder drukken dan opdrijven. Een sobere crematie zonder plechtigheid begint volgens FTM rond 1.800 euro.

Ook Peter van Schaik van Uitvaart.nl, die in 2017 al bezwaar maakte tegen het Nibud-cijfer op basis van duizenden offertes via zijn toenmalige platform Uitvaartmarkt (crematie gemiddeld 4.300 euro, begrafenis 4.950 euro), nuanceert dat inmiddels zelf: offertes gaan meestal uit van de goedkoopste opties, en nabestaanden maken in de praktijk andere keuzes. Zijn punt blijft wel staan dat de kosten destijds overdreven zijn weergegeven.

De eerlijke conclusie is dus een brede: ergens tussen de 2.000 en 12.000 euro, afhankelijk van je keuzes, en met het zwaartepunt voor een uitvaart met plechtigheid grofweg tussen de 6.000 en 10.000 euro. Wie je vraagt bepaalt waar in die bandbreedte het antwoord landt. En ja, uitvaarten zijn sinds 2017 duurder geworden. Alleen is er geen onafhankelijke meting die laat zien hoevéél duurder.

Waarom worden de oude cijfers nog steeds gebruikt?

Omdat een cijfer dat één keer gezaghebbend is opgeschreven zelden meer verdwijnt.

Het duidelijkste voorbeeld vind je bij Monuta zelf. Op de pagina Wat kost een uitvaart? staat op het moment van schrijven nog altijd dat een uitvaart in Nederland volgens het Nibud gemiddeld 7.500 euro kost (monuta.nl, geraadpleegd 29 juli 2026). Dat is ruim twee maanden nadat het Nibud het onderliggende rapport van zijn eigen site haalde. Ook DELA verwijst op zijn kostenpagina nog naar Nibud-onderzoek als onderbouwing voor de stelling dat mensen de kosten te laag inschatten.

Daarnaast wijst FTM op een artikel van de NOS uit 2025 waarin uitvaartkosten van ruim 10.000 euro werden gemeld, gebaseerd op het Nibud-onderzoek plus een analyse van CBS-inflatiecijfers. Dat artikel staat nog online, en het is een van de bronnen waarop taalmodellen en vergelijkingssites zich baseren. Zo wordt een schatting van verzekeraars uit 2016 stap voor stap een hard feit uit 2026.

Er zit ook een belang achter. Hoe hoger het bedrag dat mensen in hun hoofd hebben, hoe eerder ze zich verzekeren of hun dekking verhogen. Dat maakt de cijfers niet automatisch onjuist, maar het verklaart wel waarom niemand in de branche haast heeft om ze naar beneden bij te stellen.

Wat betekent dit voor jouw uitvaartverzekering?

Waarschijnlijk minder dan je denkt, maar niet niets.

Als je een polis hebt afgesloten op basis van "een uitvaart kost 7.500 euro, dus dat verzeker ik", dan heb je een keuze gemaakt op een cijfer zonder onderbouwing. Dat kan te laag uitpakken als je een begrafenis met een particulier graf wilt, want grafrechten lopen per gemeente sterk uiteen. Het kan net zo goed te hoog zijn als je een crematie in kleine kring voor ogen hebt.

Het gaat om veel mensen: in 2025 overleden 173.000 Nederlanders (CBS, maart 2026), en een groot deel van hen had een uitvaartverzekering.

Wat je verzekert, hoort te volgen uit wat jij wilt, niet uit een gemiddelde. Zet je wensen dus eerst op papier en reken ze dan door met onze uitvaartkosten-calculator. Wil je weten hoe de verschillende polisvormen zich tot elkaar verhouden, dan legt de gids uitvaartverzekering kiezen uit wat het verschil is tussen natura, kapitaal en de combinatievorm.

Volledigheidshalve: wij ontvangen een vergoeding als je via onze site een verzekering afsluit, bijvoorbeeld bij DELA of Monuta. Dat is precies de reden dat we de herkomst van deze cijfers zijn nagegaan in plaats van ze over te nemen. Onze feitelijke overzichten van beide aanbieders vind je op de pagina's over de DELA Geldverzekering en de Monuta uitvaartverzekering.

Hoe voorkom je dat je te veel of te weinig verzekerd bent?

Er is één vraag die het meeste oplevert: vraag altijd naar de herkomst van een bedrag. Wie heeft het gemeten, wanneer, en op basis waarvan? Een prijs die is opgebouwd uit een tarievenlijst is iets anders dan een gemiddelde van werkelijke eindnota's, en een gemiddelde van eindnota's is weer iets anders dan een schatting.

Verder helpt het om in deze volgorde te werken:

1. Bepaal de vorm. Cremeren of begraven, met of zonder plechtigheid, hoeveel gasten. Dit bepaalt het grootste deel van het bedrag. Inmiddels kiest bijna zeventig procent van de Nederlanders voor een crematie.
2. Zoek de lokale grafkosten op als je begraven wilt worden. Deze verschillen per gemeente en kunnen duizenden euro's schelen.
3. Vraag offertes op bij twee of drie uitvaartondernemers. Ook vooraf, terwijl je nog leeft. De verschillen tussen aanbieders zijn groot en zelfstandige ondernemers zijn vaak opener over hun tarieven.
4. Leg je wensen vast zodat je nabestaanden niet in een gesprek met een uitvaartverzorger keuzes hoeven te maken waarvan ze de prijs niet kennen. Onze checklist voor het vastleggen van uitvaartwensen loopt de punten met je langs.
5. Controleer je polis elke paar jaar en kijk of het verzekerde bedrag nog past bij wat je wilt. Een uitgebreidere uitleg van alle kostenposten staat in de gids kosten van een uitvaart.

Tot slot

Het bedrag dat je overal leest, is geen meting maar een echo. Dat betekent niet dat uitvaarten goedkoop zijn, wel dat je een cijfer dat je nergens kunt narekenen niet als uitgangspunt moet nemen voor een verzekering die je decennia meedraagt. Ga uit van je eigen wensen en reken van daaruit terug.

Benieuwd of jouw verzekerde bedrag nog past bij wat je werkelijk wilt? Bereken het met onze calculator.