Nalatenschap bij een scheiding

Een scheiding maakt je testament niet automatisch ongeldig. Staat je ex als erfgenaam in je testament? Dan erft diegene gewoon van je, ook jaren na de scheiding. Veel oude testamenten bevatten geen "einde relatie clausule". Controleer dit zo snel mogelijk en laat je testament herroepen of aanpassen door een notaris. Doe je niets, dan kan je vermogen alsnog bij je ex terechtkomen.

Na een scheiding is een nieuw testament bijna altijd noodzakelijk. Hiermee herroep je het oude testament en bepaal je opnieuw wie je erfgenamen zijn. Denk ook aan een tweetrapsmaking: die voorkomt dat jouw vermogen via je kinderen alsnog bij je ex-partner terechtkomt. En overweeg een uitsluitingsclausule, zodat wat je nalaat privévermogen blijft van je erfgenamen bij een eventuele scheiding van hen.

Bij veel verzekeringen staat je ex-partner nog als begunstigde vermeld. Dat geldt voor levensverzekeringen, maar ook voor je uitvaartverzekering. Neem contact op met je verzekeraar en pas de begunstiging aan. Dit is een aparte handeling: het wijzigen van je testament verandert de begunstiging op je polis niet automatisch.

Bij een scheiding heb je in veel gevallen recht op een deel van het pensioen dat je ex-partner heeft opgebouwd tijdens het huwelijk (en andersom). Dit heet verevening. Daarnaast vervalt het nabestaandenpensioen voor je ex-partner meestal na de scheiding, tenzij anders afgesproken. Check bij je pensioenfonds of alles correct is verwerkt en of de juiste personen als nabestaande geregistreerd staan.

In een levenstestament leg je vast wie beslissingen voor je neemt als je dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld bij ziekte of een ongeluk. Staat je ex-partner daar nog in als gevolmachtigde? Dan kan diegene straks over jouw financiën en medische zaken beslissen. Niet ideaal na een scheiding. Laat je levenstestament herzien bij de notaris.

Een executeur regelt na je overlijden de praktische zaken: van de uitvaart tot het verdelen van bezittingen en het voldoen van schulden. Zonder executeur zijn je erfgenamen gezamenlijk verantwoordelijk. Heb je minderjarige kinderen? Dan kan je ex-partner als wettelijk vertegenwoordiger namens hen de erfenis afwikkelen. Wil je dat niet? Benoem dan een executeur in je testament.

Na een scheiding houden beide ouders in de meeste gevallen het gezamenlijk gezag. Overlijd je als eerste, dan gaat het gezag automatisch naar je ex-partner. Maar wat als jullie allebei komen te overlijden? In je testament kun je een voogd aanwijzen voor je minderjarige kinderen. Zo bepaal je zelf bij wie ze terechtkomen, in plaats van dat de rechter beslist.

Door de scheiding is je financiële situatie veranderd. Maak een nieuw overzicht van wat je bezit en wat je aan schulden hebt: bankrekeningen, beleggingen, de woning (of je aandeel daarin), leningen en eventuele cryptovaluta of andere online tegoeden. Dit overzicht is de basis voor alles wat je in je testament en bij de notaris regelt.

Na een scheiding heeft je ex-partner waarschijnlijk nog toegang tot gedeelde accounts, wachtwoorden en cloudopslag. Denk aan een gedeeld Netflix- of Spotify-account, een gezamenlijke Google Drive of iCloud-fotobibliotheek, en opgeslagen wachtwoorden op elkaars apparaten. Wijzig je wachtwoorden, ontkoppel gedeelde accounts en controleer wie er als erfgenaam- of noodcontact staat ingesteld bij diensten als Apple (Digital Legacy), Google (Inactiviteitsbeheer) en Facebook (Herdenkingscontact). Gebruik een wachtwoordmanager en geef de hoofdtoegang aan iemand die je vertrouwt, zoals je executeur.

Misschien had je ex-partner de rol om jouw uitvaartwensen uit te voeren. Na een scheiding wil je waarschijnlijk iemand anders aanwijzen. Leg je wensen opnieuw vast (begraven of cremeren, locatie, sfeer) en zorg dat minstens één vertrouwd persoon weet waar alles te vinden is: testament, verzekeringspapieren, vermogensoverzicht en inloggegevens.